Voor mij komt een van de meest inspirerende uitspraken van de afgelopen tijd van Ap Dijksterhuis. Hij is sociaal psycholoog en houdt zich bezig met de moderne variant van het onbewuste. Ik sprak met hem om een of andere reden (dan weten jullie dat ook weer) en hij zei: 'Wij mensen dóén maar wat en achteraf verzinnen we er mooie verhalen bij.' We weten totaal niet wat ons beweegt, het gebeurt allemaal onbewust. En dat is maar goed ook, want als we het aan ons bewuste overlaten, lopen we een grote kans dat we de verkeerde kant op worden gestuurd.
Hij zoog dit niet uit zijn duim, hij had er wetenschappelijk bewijs voor en hij schreef er een boek over dat in september uitkomt.
Als we een belangrijke keuze moeten maken, moeten we er vooral niet te veel over nadenken. Hij zei: verzamel voldoende informatie, denk: hier moet ik toch een beslissing over nemen en ga dan iets anders doen. Níet meer aan denken. Want doe je dat wel, dan maak je waarschijnlijk de verkeerde keuze. En daar krijg je spijt van.
Voilà.
Voor de zekerheid vroeg ik ook: 'Maar hoe kies je tussen een broodje ham en een broodje kaas?'
Hij haalde zijn schouders op. 'Dat was niet zo'n belangrijke beslissing,' zei hij voorzichtig.
'Maar je kunt er wel behoorlijk spijt van krijgen,' zei ik.
'Tja,' zei hij. (Het gesprek liep een beetje dood.)
In dit geval blijf ik dus maar bij mijn oude strategie. Ga met een flexibel iemand op het terras zitten. Bestel wat hij niet bestelt, en als je spijt krijgt, ruil de bestelling om.
Dat kun je tot drie keer doen, is mijn ervaring. Dan wil je gezelschap zijn eigen broodje kunnen opeten.
